Oester-etiquette 101

Oesters. We kennen ze allemaal, maar - wat weten we er eigenlijk over? Hoe eet je een oester eigenlijk? Hoe pak je een oester vast? Kauw je erop, of slik je hem gewoon door? Bestaat er zoiets als ‘oester-etiquette’? In dit artikel vind je alle antwoorden op je meest prangende oester-vragen, je aangeboden door een rasechte oester-professional!

Samen met de Oestercompagnie

Een ware delicatesse met vele smaakschakeringen

Rond oesters hangt een zweem van mysterie. Dit tweekleppige weekdiertje laat haar schelp niet eenvoudig openmaken. De oester is met haar vele smaakschakeringen een ware delicatesse die je niet zomaar elke dag gaat kopen. Oesters waren -zeker vroeger- voor ‘speciale dagen’, zoals Kerst of Pasen.

Inmiddels zijn oesters razend populair en kan je geen kooktijdschrift openslaan of er staat een hip oesterrecept in. Ook in restaurants vind je oesters op de kaart. Maar wat als je ze nog nooit gegeten hebt? Speciaal voor jou zetten we even de belangrijkste regels van de ‘oester-etiquette’ op een rij.

Oesters léér je eten. Het is een acquired taste

Kan jij je nog herinneren wanneer je jouw eerste slokje wijn nam? De smaak was niet te herleiden tot iets wat je kende. Zo is dat ook bij oesters. De smaak is zo uniek dat ze je bevreemdt. Vooral omdat je in het begin het zilte van de zee proeft, maar naarmate je kauwt er zoete aroma’s naar boven komen. Jonathan Swift zei het al: “It was a bold man that first ate an oyster.”

Na je eerste oester eet je best nóg één, want eentje is geentje. Door de eerste oester worden je smaakpapillen wagenwijd open gezet, waardoor je mond bij de tweede oester als het ware de smaken herkent. Hoe meer oesters je eet, hoe meer je de smaak begint te waarderen. Dit fenomeen noemen de Engelsen een acquired taste, zeg maar een ‘aangeleerde smaak’.

De veelzijdigheid van een parfum

Niet iedereen is liefhebber van de oester. De ene houdt ervan terwijl de andere het niet kan smaken. Er zijn nu eenmaal weinig producten die zo puur smaken als een oester. Zit jij in het kamp van de liefhebbers? Dan breekt het waarschijnlijk je hart wanneer iemand negatief praat over jouw geliefde oester. Wanneer je niet van oesters houdt, is het volgens de etiquette niet de bedoeling dat je het duidelijk toont. De kans is groot dat je de zoete toets in de oestersmaak nog niet ontdekt heb. Geef het een kans, want vele oester lovers houden van die typische prikkeling op hun tong, tijdens het eten van een oester.

Je maakt jezelf niet populair, en al helemaal niet bij oesterliefhebbers, als je oesters vergelijkt met een hapje snot. Het diskwalificeert jou als persoon, want het geeft aan dat je de etiquette niet kent. Als je niet van oesters houdt of op snot vindt lijken, is het volgens de etiquette de bedoeling dat je dat niet uitspreekt. Over eten hoor je niet te zeggen dat het vies is en al helemaal niet over oesters. Oesters lenen zich er nu eenmaal voor om in poëtische termen benoemd te worden.

Wat je ruikt, kan je proeven; de smaak van oesters heeft net zoveel diepgang als een parfum. Ze kunnen fris, boterachtig, melkig, kruidig, koper-, metaal- of juist lavendelachtig zijn. Zacht of stevig zijn, of een goede beet hebben. Naar meloen smaken, aards, ziltig of zoet zijn. Het is een ware kunst om te benoemen wat je proeft. Een echte kenner zal bijvoorbeeld het volgende zeggen: “Het zilt doet je tong omkrullen, dan wordt de smaak aards en is de beet stevig, om vervolgens zoete tonen naar boven te brengen.” Jij als beginnende oester-eter en tafelvriend(in) zal instemmend knikken, als je het ermee eens zou zijn...

Ruiken mag

Net zoals wijn terroir heeft, praten we bij oesters over merroir. De smaak komt tot stand door de elementen die invloed hebben op de oester, zoals het aantal zonuren, de ligging in de zee (diep of ondiep), het zoutgehalte van het water en de kwaliteit van de voeding. Net als bij een glas wijn, gebruik je jouw neus om het aroma van de oester op te snuiven. Het zal je waarschijnlijk niet verbazen dat je de zee ruikt, maar hoe vaker je het doet, hoe beter je het verschil tussen de verschillende oestersoorten gaat herkennen.

Een tweede reden waarom je aan een oester mag ruiken, is om te bepalen of de oester gezond is. Een heel enkele keer kan het voorkomen dat de oester niet meer leeft en daarom bedorven is. Wees niet bang dat je die zult opeten, want je ruikt het ogenblikkelijk. Als je in een restaurant bent, roep je simpelweg de ober en vraag je hem of haar om de oester meteen weer mee te nemen. Zo blijft je appetijt intact om je andere oesters te savoureren!

Slurpen, ook dat mag

Al worden je oesters geserveerd met een vorkje, je mag ze met de hand nemen en opslurpen. Zolang je dit maar met een bepaalde flair doet, is het allemaal prima. Voel jij je meer op je gemak door je vorkje te gebruiken? Ook goed!

Kauwen is een ‘must’

Kauwen is een oester-etiquette die je in acht moet nemen. Het is niet de bedoeling dat je de oester in één keer, zonder te kauwen, doorslikt. Sommige van jullie zullen het eten van een oester misschien vergelijken met het drinken van een whisky, maar zo hoort het niet volgens de etiquette. Volgens de oesterliefhebber is het onmogelijk om de hemelse smaak van een oester te proeven wanneer je niet gekauwd hebt. Door een paar keer te kauwen, proef je de volle aroma’s van de oester en ontdek je de veelzijdigheid van de smaak. Bijna altijd is die smaak eerst ziltig om daarna verrassend zoet in je mond te worden. “Mmmm, wat is dìt lekker!”, hoor je dan zeggen.

Citroen en peper mogen

Rauwe oesters worden vaak geserveerd met Tabasco, frambozenazijn met sjalotjes of zelfs met een cocktailsausje. Het is geen klinkende etiquette regel, maar het is niet de bedoeling. Stel nu dat het je allereerste oester is, dan probeer je haar best met een paar druppels citroensap of een beetje zwarte peper. Op die manier geef je de oester een extra toets, zonder dat de smaak wordt overschaduwd. Bevalt je dat? Dan kan je overgaan naar de volgende stap: de oester puur leren eten. Het zal je verrassen hoe lekker dat is!

Dé ultieme bezegeling van een huwelijk

De juiste wijnkeuze kan zowel de smaak van de wijn als van de oester versterken. Een witte Bourgogne gaat uitstekend met een platte oester, de kalkachtige frisheid wordt door het natuurlijke aroma van deze oester geaccentueerd. Andere klassiekers die uitstekend samengaan met oesters, zijn Muscadet en uiteraard Champagne. Oesters & champagne kennen samen een lange historie en worden gezien als dé ultieme bezegeling van een huwelijk. De mousserende werking van de bubbels geven de oesters een extra kick zodat hun smaak nog beter tot z’n recht komt. Daarnaast geven ze de gasten ook een extra boost, want er ontstaat een vrolijkheid in het gezelschap die sfeer verhogend werkt. Wie wordt daar nu niet blij van?

Laat gerust wat vocht uit de schelp vloeien

Over dit onderwerp zijn de meningen eerder verdeeld, want er is geen specifieke etiquette voorgeschreven. Vind je dat er téveel oestervocht in de schelp zit? Laat dan gerust wat vocht uit de schelp vloeien. Vooral tijdens het oesterseizoen, als de oesters veel voeding hebben gehad, bevat de schelp vrij veel vocht. Je zorgt er best wel voor dat er nog een beetje in blijft zitten, want de zilte smaak zit in het vocht. Je kan het beschouwen als een bouillonblokje van de zee. Als je reist naar verre oorden zoals Australië of de Oostkust van de Verenigde Staten, dan stel je daar de gewoonte vast om de oesters eerst af te spoelen met water en dan terug te leggen in de schelp. Ieder land heeft zo haar eigen gewoontes!

De schelp omdraaien als hij leeg is

Ook hier geldt geen voorgeschreven oester etiquette. Je kan de schelp omdraaien als je wil, maar het hoeft niet. Als je met vrienden een grote schaal met 24 oesters aan het savoureren bent, is het handig de lege schelp om te draaien. Zo zien de anderen in een oogopslag welke schelp nog vol is. Liggen ze alle 24 omgedraaid? Dan is het tijd voor de volgende ronde!

Juliëtte de Wilde is mede-eigenaar van Oestercompagnie, die zij samen met haar partner in 2001 oprichtte. Onder de naam Oestertainment cateren ze oesters op huwelijken, doopfeesten en evenementen. Oestertainers begeven zich onder de gasten en kraken speciaal voor hen oesters. Verser kan niet! Ben je geïnteresseerd en wil je meer informatie voor een aanstaand huwelijksfeest? Contacteer hen via info@oestercompagnie.com of surf naar hun website.

Foto: Fotograaf: Juliëtte de Wilde

Schrijf je in en ontvang onze nieuwsbrief met inspiratie, ideeën, trends, tips en tricks en nog veel meer.